Sociale economie

De sociale economie is een verzameling van allerlei soorten bedrijven die inspanningen leveren voor kansengroepen. De 3 gewesten hebben elk eigen regelgeving rond de indeling van dergelijke bedrijven.

Hoewel overheidsopdrachten van belang zijn voor zowel bedrijven uit de reguliere als de sociale economie, zijn er in de wetgeving overheidsopdrachten een aantal specifieke gunstregimes voorzien voor bepaalde types van sociale economiebedrijven. Niet alle bedrijven uit de sociale economie komen dus in aanmerking voor deze bijzondere behandelingen. De geviseerde bedrijven zijn:

a) bedrijven voor aangepast werk/beschutte werkplaatsen (entreprises de travail adapté) : indien de meerderheid van de betrokken werknemers personen met een handicap zijn die wegens de aard of de ernst van hun handicap geen beroepsactiviteit in normale omstandigheden kunnen uitoefenen en,

b) sociale inschakelingsondernemingen (entreprises d’économie sociale d’insertion) (enkel voor overheidsopdrachten onder de Europese drempel)

 

 

Welke mogelijkheden zijn er voor sociale economie bedrijven in overheidsopdrachten?

In de eerste plaats kunnen aanbestedende instanties de toegang tot hun opdracht reserveren voor de hoger beschreven bedrijven uit de sociale economie. De reservering hoeft niet altijd betrekking te hebben op het geheel van de opdracht. Wanneer ze verdeeld wordt in verschillende delen (percelen), dan kunnen een of meer percelen gereserveerd worden voor boven vermelde bedrijven. Deze techniek biedt tevens bijkomende mogelijkheden voor kleine en middelgrote ondernemingen.

Soms wordt in bestekken gevraagd om inspanningen te leveren op gebied van inschakeling of opleiding van kansengroepen, onafhankelijk van de aard van de opdracht. De overheidsopdracht is in die gevallen toegankelijk voor alle bedrijven uit de reguliere economie. (Kleine) ondernemingen zijn echter niet altijd in staat om snel aan de gestelde voorwaarden rond inschakeling of opleiding tegemoet te komen. Om dergelijke bedrijven toch de mogelijkheid te bieden deel te nemen aan de opdracht, kunnen opleidings- en inschakelingsinitiatieven voor kansengroepen ondervangen worden op 2 manieren. Ten eerste kan de aanbestedende overheid onderaanneming mogelijk maken van een deel van de opdracht aan één van de boven vermelde bedrijven uit de sociale economie. Dit onderdeel van de opdracht (de inschakeling of de opleiding) wordt dus opgevangen via de hoger beschreven marktreservatie. Ten tweede kan de opdrachtnemer via onderaannemer samenwerken met een bedrijf die de opleiding en de inschakeling van personen uit bepaalde kansengroepen als kernactiviteit heeft en daartoe over de nodige deskundigheid beschikt. Deze aanpak biedt een zekere soepelheid en zorgt er bovendien voor dat sociale inschakelingsondernemingen en bedrijven voor aangepast werk/beschutte werkplaatsen de kans krijgen om deel te nemen aan grotere opdrachten, waartoe zij omwille van hun kleine omvang en beperkte erkenning anders geen toegang zouden hebben.

Tenslotte biedt de onderhandelingsprocedures zonder bekendmaking extra kansen aan de sociale economiesector. De procedure laat namelijk toe om het bestek enkel toe te sturen aan bepaalde potentiële opdrachtnemers op basis van een goed georganiseerde voorafgaande marktverkenning. Op die manier kan het bestek bezorgd worden aan geschikt bevonden kandidaten / inschrijvers, met name de hoger vermelde bedrijven uit de sociale economie of een combinatie van bedrijven uit de sociale en de reguliere economie.

 

Inschatting van het aanbod op de markt:

Net zoals voor elke overheidsopdracht met een goede kans op slagen, is het vooral in deze problematiek belangrijk om een goed zicht te hebben op de markt. Op basis van deze informatie kan een verantwoorde inschatting gemaakt worden van de relevantie van sociale economiebedrijven voor de reservering van de ganse opdracht, het reserveren van percelen van de opdracht, het werken met onderaanneming of het selecteren van potentiële opdrachtnemers via onderhandelingsprocedures zonder bekendmaking. Belangrijk is hierbij om het aanbod van de sociale economiebedrijven af te wegen ten opzichte van het aanbod uit de reguliere economie om kansen te bieden voor één van beide of een combinatie van beide.

 

Ondersteuning:

Hieronder vindt u een aantal (praktische) hulpmiddelen die u kunnen helpen bij deze marktverkenning van het aanbod aan bedrijven uit de sociale economie.

 

Sociale inschakelingsbedrijven en beschutte werkplaatsen in Vlaanderen

Vlaamse vereniging voor sociale economie: IN|C 

Sociale inschakelingsondernemingen in Brussel Hoofdstedelijk Gewest

La Fédération bruxelloise des Entreprises de Travail Adapté

Le Service PHARE apporte information, conseils et interventions financières aux personnes handicapées en Région bruxelloise

Entente Wallonne des Entreprises de Travail Adapté  en de zoekmotor voor bedrijven

La Fédération Wallonne des Entreprises d’Insertion, Atout EI

Solidarité des alternatives wallonnes et bruxelloises, une fédération pluraliste d’entreprises sociales et d’économie sociale